Tylko patrzeć, kiedy po długiej i srogiej zimie ruszy sezon budowlany. Jak kraj długi i szeroki, ruszą koparki, z ziemi powoli zaczną wyrastać fundamenty. Dobrze wybudowane gwarantują stateczność domu i bezpieczeństwo jego mieszkańców.

Beton z klasą
Przy budowie domów jednorodzinnych, zarówno niepodpiwniczonych, jak i tych z piwnicami, stosuje się najczęściej fundamenty betonowe lub żelbetowe. Sposób ich posadowienia i wykonania zależy m.in. od warunków geologicznych, takich jak rodzaj gruntu, jego nośność i głębokość przemarzania. W naszym klimacie strefa przemarzania gruntu, w zależności od położenia geograficznego, wynosi od 0,8 do 1,20 m poniżej poziomu terenu. Przepuszczalne piaski dają możliwość płytszego posadowienia ławy, na głębokości nawet 50-60 cm. Zwykle wykonywane są one metodą deskowania, szalunku systemowego (gotowe formy) lub bezpośrednio w gruncie. O sposobie posadowienia i wykonania fundamentów decyduje projektant, w oparciu o wyliczenia konstruktora.

Ławy fundamentowe wylewane z betonu i zbrojone prętami stalowymi, to rozwiązanie trwałe, gwarantujące odpowiednio mocną podstawę. Zwykle jest to beton klasy B15. Własnoręczne przygotowanie betonu na placu budowy jest tańsze niż zamówienie „gruszki” z cementowni, ale kręcenie go w betoniarce nie gwarantuje utrzymania odpowiednich parametrów. Żeby zminimalizować ryzyko, warto dodać do mieszanki plastyfikatora polepszającego jej właściwości robocze i wytrzymałościowe. Takim plastyfikatorem jest np. Emulsja Budowlana Atlas. Poprawia ona plastyczność i urabialność betonu, umożliwia przyrost wytrzymałości, zmniejsza skurcz betonu i tendencję do spękań. Emulsja poprawia także mrozoodporność i wodoszczelność betonu. Dozuje się ją bezpośrednio do mieszanki betonowej przy końcu mieszania lub do wody zarobowej.
Warto pamiętać, że beton uzyskuje swoje parametry wytrzymałościowe po 28 dniach. Szczególnie w pierwszym okresie trzeba go pielęgnować, tzn. polewać wodą, w przeciwnym razie może popękać.

Czas na ściany
Po całkowitym wyschnięciu ław betonowych wznosi się ściany fundamentowe. W budynkach podpiwniczonych są to ściany piwniczne. Wykonuje się je najczęściej z pełnych bloczków betonowych o wymiarach 14 x 25 x 38 cm. Odznaczają się one dużą wytrzymałością na ściskanie oraz niewielką nasiąkliwością. Bloczki muruje się najczęściej na pełne spoiny: poziome o grubości od 10 do 15 mm, pionowe od 10 do 20 mm.

W domach jednorodzinnych podpiwniczonych na murowane ściany piwniczne, oprócz obciążeń pionowych, działają także poziome siły parcia gruntu. Murowane ściany mogą okazać się zbyt słabe, wówczas powinny być one wykonane z wylewanego w szalunkach betonu. Decyzja w tej sprawie należy także do uprawnionego fachowca.

Zaprawa ważna rzecz
Trwałość konstrukcji ściany fundamentowej zapewniają nie tylko dobrej jakości bloczki betonowe, ale i właściwa zaprawa. Przygotowanie jej na placu budowy, często w prymitywnych warunkach, jest pracochłonne, a mieszanie „na oko” poszczególnych składników nie gwarantuje, podobnie jak w przypadku mieszania betonu, powtarzalnej jakości. W tym przypadku korzystniejszym rozwiązaniem jest użycie gotowej suchej zaprawy, w której składniki zostały dobrane we właściwych proporcjach. Przygotowanie zaprawy polega tylko na wymieszaniu z wodą, zgodnie z instrukcją podaną na opakowaniu.

Jedną z takich gotowych mieszanek jest Zaprawa Murarska Atlas. Dobrze nadaje się ona do wznoszenia ścian piwnic i murów fundamentowych. Przygotowanie zaprawy polega na wsypaniu suchej mieszanki do naczynia z odmierzoną ilością wody (proporcje podane są na opakowaniu) i starannym wymieszaniu, aż do otrzymania jednolitej konsystencji. Czynność tę najlepiej wykonać w betoniarce lub za pomocą wiertarki z mieszadłem w przypadku mniejszych prac. Otrzymana w ten sposób zaprawa charakteryzuje się dobrą przyczepnością, wysokim stopniem plastyczności i wytrzymałością M5. Inną istotną jej cechą jest długi okres przydatności do użycia. Zaprawa, po wymieszaniu z wodą, zachowuje swoje właściwości przez 4 godziny, czyli dwa razy dłużej od tradycyjnej zaprawy cementowej.

Wodzie STOP
Ława i ściany fundamentowe nieustannie narażone są na destrukcyjne oddziaływanie wody gruntowej. Niezbędne zatem jest ich zabezpieczenie. Hydroizolację poziomą wykonujemy na ławie fundamentowej. Najczęściej jest to jedna warstwa papy, która – w przypadku budynku z piwnicą – łączy się z izolacją podłogi.

Ściany piwnicy można zabezpieczyć przeciwwilgociowo, stosując zaprawę wodoszczelną Atlas Woder S. Przed użyciem tego produktu chłonność ściany należy zredukować emulsją gruntującą Atlas Uni-Grunt. Zaprawę Atlas Woder S nakłada się na uszczelnianą powierzchnię ściany co najmniej w dwóch warstwach – pierwszą zawsze nanosi się pędzlem, kolejną przy pomocy pędzla lub pacy stalowej. Powstałą po związaniu powłokę Atlasa Woder S, po około 2-3 dniach, należy koniecznie zabezpieczyć przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Zwykle, całą powierzchnię fundamentowych ścian piwnicznych izoluje się polistyrenem ekstrudowanym XPS lub styropianiem klasy EPS 100-038. Można go przykleić przy pomocy Zaprawy Klejącej Atlas Stopter K-20 lub cementowej zaprawy Atlas Hoter U.

Do izolacji fundamentów służy także system dyspersyjny (wodny) Izohan Izobud W. Należą do niego przyjazne środowisku naturalnemu preparaty, wolne od rozpuszczalników organicznych.